BỆNH CƠ TIM GIÃN (DILATED CARDIOMYOPATHY – DCM)
Bài viết được chia sẻ bởi các chuyên gia Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Tiền Hải – Quảng Châu.
1. Giới thiệu chung về Bệnh cơ tim giãn (DCM)
Bệnh cơ tim giãn là một dạng rối loạn cơ tim đặc trưng bởi buồng tim – đặc biệt là thất trái – bị giãn rộng, thành cơ tim mỏng dần và mất khả năng co bóp. Điều này khiến tim bơm máu yếu hơn, dẫn đến suy tim, rối loạn nhịp và nhiều biến chứng nghiêm trọng.
DCM là một trong những bệnh lý cơ tim phổ biến nhất. Theo thống kê quốc tế, bệnh chiếm khoảng 60% các trường hợp cơ tim nguyên phát và có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi, nhưng thường gặp ở người trưởng thành từ 20–60 tuổi.
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Tiền Hải – Quảng Châu, các bác sĩ nhận định rằng bệnh cơ tim giãn đang ngày càng trẻ hóa, phần lớn liên quan đến thói quen sinh hoạt, lạm dụng rượu bia, nhiễm virus và các bệnh lý chuyển hóa.
2. Cơ chế bệnh sinh của DCM
Trong bệnh cơ tim giãn, cấu trúc tế bào cơ tim bị tổn thương, dẫn đến:
-
Giảm khả năng co bóp của cơ tim
-
Buồng tim giãn rộng để bù trừ
-
Lưu lượng máu tống ra giảm
-
Tăng áp lực tuần hoàn
-
Tạo điều kiện hình thành cục máu đông trong buồng tim
-
Dễ xảy ra suy tim, đột quỵ hoặc ngừng tim đột ngột
Cơ chế bệnh sinh rất phức tạp, kết hợp giữa yếu tố di truyền, viêm nhiễm, miễn dịch, độc tính và rối loạn chuyển hóa.
3. Nguyên nhân gây bệnh cơ tim giãn
Bệnh có thể chia thành DCM nguyên phát (không tìm được nguyên nhân rõ ràng) và DCM thứ phát.
3.1. Nguyên phát
-
Yếu tố di truyền (chiếm 20–35%)
-
Biến đổi gene protein sarcomere và cấu trúc tế bào cơ tim
-
Đột biến gene TTN, LMNA, MYH7…
3.2. Thứ phát
Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:
• Nhiễm virus
-
Coxsackie B
-
Adenovirus
-
Parvovirus B19
-
Virus cúm
-
SARS-CoV-2
… gây viêm cơ tim kéo dài dẫn đến cơ tim giãn.
• Rối loạn miễn dịch
• Tác động độc chất
-
Rượu bia (nguyên nhân phổ biến)
-
Ma túy (cocaine, amphetamine)
-
Thuốc điều trị ung thư (anthracycline)
• Các bệnh chuyển hóa
-
Tiểu đường
-
Béo phì
-
Rối loạn tuyến giáp
-
Suy dinh dưỡng kéo dài
• Biến chứng từ bệnh mạch vành
Nhồi máu cơ tim làm suy yếu cấu trúc tim và giãn buồng tim.
• Sau thai kỳ
Bệnh cơ tim chu sinh.
4. Đối tượng nguy cơ cao mắc bệnh DCM
-
Người uống rượu bia nhiều, kéo dài
-
Người từng nhiễm virus gây viêm cơ tim
-
Gia đình có người bị DCM
-
Người có bệnh nền: tiểu đường, cao huyết áp, bệnh tuyến giáp
-
Người sử dụng chất kích thích
-
Người điều trị hóa trị ung thư
-
Phụ nữ trong giai đoạn cuối thai kỳ hoặc sau sinh 6 tháng
-
Người có bệnh lý tim thiếu máu cục bộ
5. Triệu chứng thường gặp của bệnh cơ tim giãn
Triệu chứng xuất hiện từ nhẹ đến nặng:
5.1. Triệu chứng sớm
-
Mệt mỏi nhanh
-
Hụt hơi khi gắng sức
-
Tim đập nhanh
-
Chóng mặt
5.2. Triệu chứng tiến triển
-
Khó thở khi nằm
-
Ho về đêm
-
Phù chân, phù bụng
-
Hồi hộp do rối loạn nhịp
-
Đau ngực mơ hồ
5.3. Triệu chứng nguy hiểm
-
Ngất do rối loạn nhịp
-
Đau ngực dữ dội
-
Khó thở cấp tính
-
Tim ngừng đập đột ngột
6. Biến chứng của bệnh cơ tim giãn
-
Suy tim (biến chứng phổ biến nhất)
-
Rung nhĩ, nhịp nhanh thất, rung thất
-
Hình thành huyết khối trong buồng tim → đột quỵ
-
Hội chứng tim ngừng đập đột ngột
-
Tăng áp phổi
-
Rối loạn chức năng van tim do giãn vòng van
DCM không điều trị sớm có thể đe dọa tính mạng.
7. Chẩn đoán bệnh cơ tim giãn
Các chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Tiền Hải – Quảng Châu sử dụng đa phương pháp:
7.1. Khám lâm sàng
Đánh giá khó thở, phù, nhịp tim bất thường.
7.2. Xét nghiệm máu
-
BNP/NT-proBNP
-
Men tim
-
CRP, công thức máu
-
Xét nghiệm gene (khi nghi ngờ di truyền)
7.3. Siêu âm tim (Echocardiography)
Quan trọng nhất để xác định:
-
Giãn thất trái
-
Suy giảm EF (phân suất tống máu)
-
Hở van hai lá, ba lá
-
Huyết khối
7.4. Điện tâm đồ (ECG)
Phát hiện rối loạn nhịp.
7.5. Holter ECG 24–72h
Theo dõi loạn nhịp nguy hiểm.
7.6. MRI tim
Đánh giá cấu trúc, viêm, xơ hóa.
7.7. Chụp mạch vành (CT/MRA hoặc DSA)
Loại trừ bệnh mạch vành gây DCM.
8. Các giai đoạn của bệnh cơ tim giãn
Theo AHA:
Giai đoạn A
Có nguy cơ nhưng chưa tổn thương tim.
Giai đoạn B
Tim giãn nhẹ hoặc giảm EF nhưng chưa có triệu chứng.
Giai đoạn C
Có triệu chứng suy tim.
Giai đoạn D
Suy tim giai đoạn cuối, cần hỗ trợ cơ học hoặc ghép tim.
9. Điều trị bệnh cơ tim giãn
Điều trị tập trung vào 3 mục tiêu:
-
Cải thiện chức năng tim
-
Ngăn tiến triển suy tim
-
Phòng biến chứng rối loạn nhịp – huyết khối
9.1. Điều trị nội khoa (thuốc)
-
ƯCMC / ARB / ARNI
-
Chẹn beta
-
Kháng aldosterone (MRA)
-
Thuốc lợi tiểu
-
SGLT2i
-
Thuốc chống đông (khi có rung nhĩ hoặc huyết khối)
-
Thuốc chống loạn nhịp
Phác đồ được cá nhân hóa tùy mức độ.
9.2. Can thiệp – thiết bị
-
Máy tái đồng bộ tim (CRT)
-
Máy khử rung cấy ghép ICD
-
Hỗ trợ thất trái (LVAD) cho giai đoạn cuối
9.3. Phẫu thuật
-
Ghép tim (trong trường hợp không đáp ứng điều trị)
9.4. Điều trị nguyên nhân nền
-
Cai rượu
-
Điều trị rối loạn tuyến giáp
-
Kiểm soát tiểu đường
-
Điều trị viêm cơ tim do virus
10. Chăm sóc & lối sống cho bệnh nhân DCM
-
Giảm muối (<2g/ngày)
-
Tránh hoàn toàn rượu bia
-
Kiểm soát cân nặng
-
Tập thể dục nhẹ (theo chỉ định)
-
Ngủ đủ 7–8 giờ
-
Không dùng chất kích thích
-
Theo dõi huyết áp, mạch, cân nặng hằng ngày
11. Tiên lượng bệnh cơ tim giãn
Tiên lượng phụ thuộc:
-
Mức độ suy tim
-
Có rối loạn nhịp hay không
-
Có đáp ứng thuốc không
-
Nguyên nhân cơ bản
-
Tuân thủ điều trị
Nếu được điều trị đúng phác đồ, nhiều bệnh nhân có thể sống ổn định nhiều năm, thậm chí cải thiện EF đáng kể.
12. Lời khuyên từ chuyên gia Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Tiền Hải – Quảng Châu
“Bệnh cơ tim giãn không phải là dấu chấm hết. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm, tuân thủ điều trị và thay đổi lối sống. Chúng tôi đã gặp rất nhiều bệnh nhân phục hồi chức năng tim rõ rệt sau 6–12 tháng điều trị chuẩn. Nếu bạn có triệu chứng bất thường như khó thở, tim đập nhanh, phù chân hoặc mệt không rõ nguyên nhân, hãy đi khám tim mạch càng sớm càng tốt.”
— PGS.TS – Chuyên gia Tim mạch Tiền Hải – Quảng Châu
13. Khi nào cần đi khám ngay?
-
Khó thở cấp
-
Ngất hoặc tiền ngất
-
Đau ngực dữ dội
-
Nhịp tim nhanh không kiểm soát
-
Tăng cân nhanh >2kg trong 48 giờ
14. Liên hệ khám & điều trị
🏥 Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Tiền Hải – Quảng Châu (Trung Quốc)
📌 Trung tâm Tim mạch – Khoa Cơ Tim & Suy Tim
📞 Hotline tư vấn 24/7: 0869 388 266
🌐 Website: foreseahealth.com.vn
📩Địa chỉ: Số 703, Đại lộ Tân Thành, Quận Tăng Thành, Quảng Châu
